Vaginale afscheiding: dit is wat je moet weten

Dit is een informatiepagina. Viv Support heeft geen producten die bestemd zijn voor deze indicatie/toepassing. 

Het is volkomen normaal om als vrouw een beetje vaginale afscheiding te hebben. Maar wat betekent het als je vaginale afscheiding van kleur verandert of opeens sterk ruikt? Wanneer heb je reden om bezorgd te zijn? We gaan er zo dieper op in, maar eerst wat meer over een normale vaginale afscheiding. 

Is vaginale afscheiding normaal? 

Over het algemeen is het normaal om een beetje vaginale afscheiding te hebben. Je vagina is een zelfreinigend orgaan. In je vagina en baarmoederhals wordt een vloeistof uitgescheiden om alles op te ruimen en gezond te houden. Deze vloeistof vormt meestal de vaginale afscheiding.  Sommige vrouwen kunnen tot een theelepel afscheiding per dag produceren en dat is normaal. 

Hoe beïnvloedt je cyclus je vaginale afscheiding? 

In verschillende fasen van de cyclus kan je wat meer of minder vaginale afscheiding hebben. Normaal is de afscheiding dun, helder en plakkerig. Vlak voor en rondom je ovulatie verandert je vaginale afscheiding naar dik, ‘rauw eiwit-wit’, romig. Op dat moment zien de meeste vrouwen wat meer vaginale afscheiding. Dit is allemaal heel normaal. 

Vaginale afscheiding kan verschillende kleuren hebben. Wat betekent dat? 

Normale vaginale afscheiding is meestal helder, wit of lichtgrijs van kleur. Alles wat hiervan afwijkt, denk aan groen of geel, betekent waarschijnlijk dat er sprake is van een infectie. Waar kun je bij welke kleur aan denken? 

1. Doorzichtig

Een heldere, waterige, rekbare afscheiding is volkomen normaal. Dit is een indicatie dat je vagina gezond is en goed functioneert.

2. Wit

Witte of lichtgrijze afscheiding is heel gangbaar. Soms droogt de afscheiding wat in je slipje in en laat daar een witachtig of grijs residu achter. Ook dat is normaal. Rondom je ovulatie kan de vaginale afscheiding dikker worden en lijken op rauw eiwit, dat is helemaal in orde. 

Wanneer de afscheiding dik, wit en de textuur van kwark heeft, kan dat duiden op een infectie door de gistsoort Candida albicans. Candida kan jeuk en een branderig gevoel tijdens het plassen met zich meebrengen. 

Een goede vuistregel is dat witte afscheiding normaal is, tenzij het gepaard gaat met een ongebruikelijke geur, textuur of ongemak (bijvoorbeeld jeuk). 

3. Grijs

Wanneer de afscheiding grijs van kleur is en een dikke substantie heeft, kan dit een teken zijn van een bacteriële vaginose. Dit is een infectie die wordt veroorzaakt door een onevenwichtige vaginale flora. Deze grijze afscheiding kan gepaard gaan met een milde tot sterke visgeur (hoeft echter niet altijd), ongemak en pijnlijk urineren. Hoewel het meestal niet jeukt, kunnen sommige vrouwen jeuk ervaren.

4. Groen of geel

Afscheiding die groen of geel is, kan duiden op een infectie zoals trichomoniasis, gonorroe of chlamydia. Dit zijn seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s), die soms ook asymptomatisch kunnen zijn, maar vrouwen zullen vaak ook een groene of geelgroene afscheiding ervaren, in combinatie met pijnlijk urineren, bekkenpijn en pijnlijke geslachtsgemeenschap.

Kortom, als je afscheiding hebt die groen of geel van kleur is, een onaangename geur heeft, en je voelt je onwel, neem dan contact op met de huisarts om getest te worden.

5. Bruin

Bruine afscheiding kan het gevolg zijn van een paar verschillende situaties.

Herken je deze symptomen?Bekijk Pre Menstrual Support

4.6

Bekijk

• Ten eerste kan het gewoon het begin of het einde van je menstruatie zijn. Als dat zo is, hoef je je daar geen zorgen over te maken. 
• Het kan ook betekenen dat je zwanger bent. Een beetje bruine afscheiding kan betekenen dat er een ei in de baarmoederwand is geïmplanteerd.
• Als je net bevallen bent en bruine afscheiding hebt, hoef je je nergens zorgen over te maken, dat heet lochia. 
• Als je echter koorts, misselijkheid, braken of andere tekenen van infectie krijgt, kunt je het beste onmiddellijk contact opnemen met de huisarts.

Vaginale afscheiding: een overzicht van de diverse texturen

Vaginale afscheiding kan niet alleen verschillen qua kleur, maar ook qua textuur. Welke texturen zijn er allemaal? 

1. Kleverig

Soms heeft vaginale afscheiding een plakkerige consistentie. Dit type afscheiding gebeurt meestal de week na je menstruatie en betekent dat je lichaam zich niet in een vruchtbare fase bevindt. Gedurende deze tijd kan je vaginale afscheiding worden beschreven als wit en troebel. Het kan in klodders naar buiten komen.

2. Romig

Wanneer de vaginale afscheiding dik en romig is, betekent dit meestal dat je eisprong nadert. Als je probeert zwanger te worden, is dit een goed moment om ervoor te gaan. Een romige afscheiding kan ook een teken van zwangerschap zijn. 

3. Glad of rekbaar

Gladde, eiwitachtige consistentie komt meestal direct bij de eisprong naar voren. Deze heldere afscheiding (wanneer deze nog nat is) kan tussen je vingers worden uitgerekt. Als het eenmaal in je ondergoed is opgedroogd, merk je de consistentie misschien niet zo meer op.

4. Kwark

Als vaginale afscheiding de textuur is van kwark, is dit een redelijk goede indicatie dat je een infectie hebt met de gist candida. De afscheiding is dan meestal wit of lichtgeel en klonterig, net als kwark.

5. Dik, klonterig

Een dikke, klonterige en pusachtige textuur is meestal een teken van infectie. Afscheiding die lijkt op groen of geel slijm betekent dat het tijd is om de dokter te bellen. Soa’s zoals gonorroe, chlamydia of trichomoniasis kunnen de boosdoener zijn als je dit soort slijm in je slipje ziet. Soms kan bacteriële vaginose ook een groen getinte afscheiding veroorzaken.

Wat moet je doen als je vaginale afscheiding ruikt? 

Het is heel normaal als je vagina een lichte geur heeft. De bacteriën die in je vagina huizen, geven die geur af. Het is wat anders als de geur van je vagina opeens verandert en sterk of scherp ruikt, of een visachtige geur afgeeft. Bij welke ‘geuren’ kun je aan wat denken? 

• Gefermenteerd: Als je vagina een beetje naar yoghurt, brood of bier ruikt, komt dat omdat het vol zit met dezelfde soort bacteriën die ook deze voedingsmiddelen maken, lactobacillus. Een licht zure of zure geur betekent dat alles in orde is.
• Ammoniak: Een geur van ammoniak kan een teken zijn van infectie. Soms kan bacteriële vaginose leiden tot een geur die door sommigen wordt beschreven als chemisch. Urine heeft ook een ammoniakgeur (vooral als je uitgedroogd bent), dus houd er rekening mee dat urine in je ondergoed ook een geur kan afgeven.
• Vissig: Als iets raar ruikt, kan het ook een symptoom zijn van bacteriële vaginose, een infectie die ontstaat wanneer je vaginale flora uit balans raakt. Het kan ook het gevolg zijn van een soa. Als je een visgeur ervaart, is het waarschijnlijk tijd om een afspraak te maken met de huisarts.
• Iets ‘rots’: Als je iets vies ruikt dat uit je vagina komt, kan dit een aanwijzing zijn dat je een tampon bent vergeten. Het komt eigenlijk veel vaker voor dan je denkt. Ga vooral naar de huisarts als je de tampon er zelf niet uit krijgt.

Veranderingen in vaginale afscheiding 

Het is normaal dat in je vagina een vloeistof wordt uitgescheiden om je vagina gezond te houden. Je vagina is namelijk een zelfreinigend orgaan. Deze vloeistof vormt meestal de vaginale afscheiding. Welke oorzaken kunnen ertoe leiden dat je vaginale afscheiding verandert? 

• Spiraaltje: Sommige spiraaltjes werken door verdikking van het baarmoederhalsslijm en dit voorkomt op haar beurt zwangerschap. Veel vrouwen die deze spiraaltjes gebruiken, ervaren een verhoogde afscheiding.
• Hormonale anticonceptie: Afscheiding kan worden beïnvloed door de anticonceptiepil. Er is meestal een duidelijke, eiwitachtige afscheiding rond ovulatie. Maar hormonale anticonceptie voorkomt ovulatie, dus vrouwendie aan de pil zijn zullen dat soort afscheiding niet ervaren.
• Een zwangerschap: Het is waarschijnlijk geen verrassing dat vaginale afscheiding en de geur enorm kunnen veranderen als je zwanger raakt. Veel vrouwen ervaren een overvloed aan dikke, witte afscheiding die ook wel leukorroe wordt genoemd als ze zwanger worden.
• Trichomoniasis: Dit is een parasiet die seksueel wordt overgedragen. Dit is niet normaal om te hebben en dus wil je het zeker zo snel mogelijk laten behandelen! Het produceert een stinkende geur, jeuk en pijn bij het plassen. Mannen hebben meestal geen symptomen.
• Gonorroe/chlamydia: Dit zijn beiden soa’s (seksueel overdraagbare aandoeningen) die worden veroorzaakt door een bacteriële infectie. Ze kunnen geen symptomen hebben of kunnen zich voordoen als pijn bij het plassen, afscheiding en pijn in de buik (of testikels voor mannen). Gonorroe kan worden behandeld met antibiotica zoals ceftriaxon, azithromycine en doxycycline. Chlamydia wordt vaak behandeld met doxycycline en azithromycine.
• Candida: Overgroei van gist, ook wel candida genoemd, kan optreden als gevolg van pH-verschuivingen. Overigens: de anticonceptiepil kan het risico op candida verhogen. Als je begonnen bent met de pil en ongebruikelijke vaginale symptomen ervaart, neem dan zeker contact op met je huisarts. 
• Bacteriële vaginose: Bacteriële vaginose komt vaak voor en kan resulteren in een sterke, visachtige geur. Het is het resultaat van een overgroei van normale bacteriën in de vagina.
• Humaan papillomavirus (HPV): HPV is de meest voorkomende soa. Het kan in sommige gevallen leiden tot baarmoederhalskanker. Bij sommige soorten zijn er geen symptomen. Bij andere soorten zullen vrouwen genitale wratten ontwikkelen.
• Desquamative inflammatoire vaginitis: Deze aandoening wordt meestal gezien bij perimenopauzale vrouwen en gaat meestal gepaard met pijn en overvloedige groene of geelachtige afscheiding. Er is vaak pijn bij geslachtsgemeenschap, ontsteking en huiduitslag die hiermee gepaard gaat.
• Lichen Planus: Deze inflammatoire aandoening kan zwelling en irritatie van de vagina veroorzaken. De vaginale afscheiding kan zwaar, geel en plakkerig zijn.

Invloed van oestrogeen op je vaginale afscheiding

In je (pre)menopauze veranderen de oestrogeenspiegels. Hierdoor kan de afscheiding opdrogen. Veel vrouwen zullen een duidelijke afname opmerken van de hoeveelheid afscheiding die ze produceren. Daarnaast kan door de dalende oestrogeenspiegels in deze fase atrofische vaginitis optreden. Dit resulteert meestal in een waterige, grijze of gele afscheiding. 

Veranderingen door allergieën

Je vagina en de bacteriën die dit gebied bevolken zijn extreem gevoelig. Het kan zijn dat je last hebt van een allergische reactie als je onlangs bent begonnen met het gebruik van een nieuw wasmiddel of misschien een zaaddodend middel of glijmiddel gebruikt. Probeer het potentiële allergeen weg te nemen en kijk of de vaginale afscheiding weer normaal wordt.

Denk ook aan sex hygiëne

Vaak kunnen infecties worden voorkomen door het gebruik van condooms. Zorg ervoor dat je overschakelt naar een nieuw condoom als je wisselt tussen vaginale, orale en anale seks. Zo houd je je vaginale milieu gezond. 

Tot slot

Vaginale afscheiding is heel normaal. Laat de reclames je niet iets anders vertellen. Er is helemaal geen reden om het binnenste deel van je vagina schoon te maken. Laat je vagina zichzelf reinigen zoals het bedoeld is. Maak een afspraak met je arts als je je zorgen maakt over ongebruikelijke geuren, kleuren of ongemakken. 

Dit artikel is informatief bedoeld. Het is geen vervanging van medische diensten en informatie. Raadpleeg bij twijfel en medicijngebruik altijd een huisarts of behandelend arts.